Opvoeden of begeleiden naar mediawijsheid?

 Vanavond hadden we dan het eerste college ‘Maatschappelijk Mediabewust’. De les begon met de bespreking van een filmpje op Youtube over ‘21st century students’ (bron: http://www.youtube.com/watch?v=bjgKzrkMetU&feature=related). De boodschap van het filmpje was: zorg dat je als leerkracht aansluit bij de belevingswereld van het kind.  ‘21st century students’ zijn de leerlingen van nu, de leerlingen waaraan ik les geef. Maar hoe sluit ik als leerkracht nou aan bij kinderen die in een totaal andere (media-)wereld opgroeien dan ikzelf ben opgegroeid?

Onze docent, Marcel, lichtte al een tipje van de sluier op door ons mee te geven dat je als leerkracht Cultuur(door)drager bent. Dit wil zeggen dat je als leerkracht de maatschappij waar jouw leerlingen in leven ‘monitort’: via verschillende media houd je in de gaten wat de huidige leefwereld (van jouw leerlingen) is en bepaal je wat je de kinderen mee wil geven van die maatschappij.

We hebben daarna met elkaar besproken hoe je de begrippen ‘democratie’, ‘participatie’ en ‘identiteit’ nou terug kunt laten komen in jouw onderwijs. Deze 3 begrippen riepen bij mij meteen een associatie met de politiek op omdat zij alle 3 terug komen in het woord ‘debatteren’: iets wat je niet kan doen zonder dat mensen participeren, staan voor hun identiteit en democratie toegepast wordt door alle deelnemers. Naar mijn mening zou je met een klas ook heel goed een debat kunnen voeren. Een debat voeren klinkt zwaar, maar ik bedoel eigenlijk dat je met kinderen moet praten over dingen die hen aangaan.  Dit  deed me denken aan de brochure van De WiFi-generatie (bron: Hop, L. en Delver, B. (2010) De WiFi- generatie De jeugd op het mobiele internet, Vliegensvlug en Vogelvrij, geraadpleegd op 1 februari 2012, http://www.mediarakkers.nl/images/stories/pdf/Brochure%20de%20WIFI-generatie.pdf ) die ik had gelezen. Een citaat uit deze brochure: “Zet mediawijsheid op de agenda. Neem jeugd serieus. Zie haar als expert. Anticipeer. Maak beleid, maar doe het samen.”

Volgens mij zou je door de kinderen samen te laten reflecteren op hun mediagedrag een soort van debat kunnen laten ontstaan tussen hen. Door dit te doen neem je de leerlingen serieus. Als je zelf een adviserende en begeleidende rol aanneemt, dan geeft deze werkvorm je ook de mogelijkheid om de kinderen goed te observeren. Goede observaties maken het dan weer mogelijk om te kunnen anticiperen op de ideeën van de kinderen over hun mediagedrag en je advies en begeleiding daarop aan te passen. Dat het geven van begeleiding en advies nodig is om mediawijs te worden bewijst voor mij het 10^e  kenmerk van de WiFi-generatie: de WiFi-generatie reflecteert niet! Naar mijn mening ligt er voor mij, als ‘21st century teacher’, dan ook een schone taak om de leerlingen te leren reflecteren, ook op hun mediagedrag.

Misschien wel juist op hun mediagedrag. Kinderen participeren immers al volop in de (sociale) media en zouden daarom ook al vroeg bewust moeten zijn van de identiteit die ze hebben op internet en de democratie van de virtuele wereld. Maar ik wil mijn leerlingen liever geen regels opleggen op het gebied van mediagebruik, maar hen zelf op een democratische manier regels te laten bepalen die past bij hun digitale ontwikkeling. Kinderen zijn tot meer dingen in staat dan wij volwassenen vaak denken. Kijk maar naar de technische vaardigheden die kinderen al hebben. Zij zijn de experts op het gebied van digitale media: zij groeien er mee op! Laat ons als volwassenen leren van de kinderen, maar help hen ook te leren als ze advies of begeleiding nodig hebben!